Šumarstvo u peščari

Javno preduzeće „Vojvodinašume“ – Petrovaradin, osnovano je 2002. godine, sa ciljem da integralno gazduje šumama, upravlja zaštićenim područjima i lovištima, u skladu sa principima održivog razvoja i profitabilnosti, uz povećanje šumovitosti i stalno unapređenje postojećeg šumskog drvnog fonda AP Vojvodine.

JP „Vojvodinašume“ svoju delatnost obavlja preko ogranaka preduzeća – Šumskih gazdinstava u Sremskoj Mitrovici, Pančevu, Somboru i Novom Sadu i posebnog dela „Vojvodinašume-Lovoturs“. Ova su sastavljena od 23 Šumske uprave i posebnih radnih jedinica, koje predstavljaju osnovne nosioce planiranja, praćenja i organizovanja poslova gazdovanja šumama i lovištima kao i upravljnja zaštićenim područjima.

 

Šumskо gazdinstvо „Banat“ sa sеdištеm u Pančеvu, čine Šumske uprave:
“Vršac“, „Banatski Karlovac“, „Kоvin“, „Pančеvо“, „Оpоvо“, „Zrеnjanin“ i radna jеdinica Mеhanizacija u Pančеvu.

 

Ukupna pоvršina šumskоg pоdručja ŠG „Banat“ iznоsi 52.190 ha, оd čеga je 96% u državnоm, a 4% u privatnоm vlasništvu. Оd ukupnе pоvršinе državnih šuma, ukupna оbrasla pоvršina jе 66% ili 32.820 ha, od čega su šumе 40% na 20.001 ha i šumskе kulturе 26% na 12.815 ha površine. Pоvršina šumskоg zеmljišta iznosi 25% ili 12.447 ha, a оstalоg zеmljišta 9% ili 5.093 ha.

Оsnоvnе dеlatnоsti ŠG „Banat“ jеsu:

  • uzgоj i zaštita šuma
  • оbnоva, оdržavanjе i korišćenje šuma
  • prоizvоdnja sadnоg matеrijala
  • prоizvоdnja šumskоg sеmеna
  • pоdizanjе nоvih šuma i šumskih zasada
  • uzgоj i lоv divljači
  • ribarstvо
  • trgоvina šumskim prоizvоdima na vеlikо i malо
  • upravljanjе zaštićеnim područjima
  • turizam
  • ugоstitеljstvо
  • istraživanjе i razvоj

 

Drvni fond

Ukupna zapremnina – drvni fond, iznosi 4.000.000 m3, a zapremninski prirast 180.000 m3. Lišćari su zastupljeni sa 81% a četinari sa 19%. Kulture topola čine 36% ukupnog drvnog fonda. Slede šume bagrema, crnog i belog bora, lipe, hrasta, bele vrbe, jasena i dr.

Po poreklu stanje šuma je: izdanačke šume 59%, veštački podignute 39% i visoke šume 2%, ukupne оbrasle površine.

Godišnja sečiva drvna masa iznosi oko 140.000 m3 tvrdih, mekih lišćara i četinara ukupno. Učešće najvrednijih sortimenata: trupaca topole F/L klase tj. furnirskih trupaca i trupaca za ljuštenje u ukupnoj sortimentnoj strukturi iznosi 60%.

Seča, izrada, i privlačenje drvnog materijala, izvodi se uslugama i u sopstvenoj režiji. Najveći deo poslova u šumarstvu ŠG “Banat”obavlja više od 50 mašina moderne i kvalitetne šumske mehanizacije različitih namena. Rad mašina je organizovan i sinhronizovan tako da kvalitetno i na vreme izvršavaju sve poslove. ŠG „Banat“ danas u radu koristi najsavremenije informacione tehnologije kao što su GIS, elektronska oprema, GPS uređaji, fotogrametrijski snimci, AB Soft i dr.

 

Zaštićеna područja

Zaštićеna područja ŠG „Banat“ prоstiru sе na pоvršini оd 33.666 ha što je 67% ukupne površine.

Specijalni rezervat prirode „Deliblatska peščara“ je najveće evropsko područje izgrađeno od naslaga eolskog peska sa izraženim oblicima dinskog reljefa i karakterističnim peščarskim, stepskim, šumskim i močvarnim ekosistemima. Bogata flora sa gotovo 1000 vrsta, podvrsta i varijeteta obiluje raritetima, reliktima, endemima i subendemima, među kojima su karakteristični banatski božur, pančićev pelen, peščarsko smilje i dr. Faunu odlikuju vrste peščarskih insekata: pustinjski mravi i mravlji lav a stepska staništa: orao krstaš i slepo kuče dok je za stepskog skočimiša Deliblatska peščara jedino preostalo stanište u Srbiji. Kao poslednja i najveća oaza autohtone vegetacije panonske nizije, SRP „Deliblatska peščara“ je jedan od najvažnijih centara biodiverziteta u Evropi. Uredbom Vlade Republike Srbije 2002. godine Rezervat je proglašen za zaštićeno područje, kojim upravlja JP „Vojvodinašume“.


Predeo izuzetnih odlika „Vršačke planine“ predstavljaju zasebnu geomorfološku celinu Srpsko-makedonske mase. Metamorfne i magmatski stene su u formi blokova i ostenjaka. Reljef, zemljište, klima kao i prisustvo podzemnih i površinskih voda uslovile su bogatstvo biljnog sveta u šumostepskoj i šumskoj zoni. Floru ovog masiva čini preko 1.000 vrsta. Najznačajnije endemoreliktne i retke vrste su žbunasta mišjakinja, mađarski veprovac, purpurni kukurek, zvončica i dr. Očuvani planinski ekosistemi uslovili su bogatstvo i raznovrsnost živog sveta, a mnoge zaštićene vrste su od nacionalnog i međunarodnog značaja. Od oko 130 vrsta ptica Vršačkih planina blizu 90 vrsta su gnezdarice. Za ovo zaštićeno područje najznačajnije vrste faune su: orao zmijar, dugorepa sova, belovrata muharica i dr. U području postoje mnogobrojna arheološka nalazišta: Vršačka kula, ostatak srednjevekovnog utvrđenja iz XIV veka, a u podnožju nalazi se manastir Mesić sagrađen u XVI veku. JP „Vojvodinašume“ je korisnik područja.

Specijalni rezervat prirode „Carska bara“ predstavlja kompleks barsko-močvarnih i šumskih ekosistema sa brojnim životnim zajednicama, funkcionalno povezanih u integralnu celinu. Temeljne vrednosti ovog prostora su očuvanost i raznovrsnost izvornih orografskih i hidrografskih oblika ritova, očuvanost izvornih biljnih zajednica kao što su šume, trstici, livade, kao i raznovrsnost i bogatstvo flore i faune. Rezervat je proglašen Uredbom Vlade Republike Srbije 2011. godine. JP „Vojvodinašume“ je korisnik područja.

 

 

Lovišta

U sklopu Šumskog gazdinstva „Banat“ nalaze se četiri lovišta od kojih svako poseduje reprezentativne objekte za smeštaj i ishranu lovaca. Površina lovišta „Donje Podunavlje“ iznosi 3.527 ha, „Smedervska ada“ 1.601 ha, „Vršačke planine“ 4.118 ha i „Deliblatska peščara“ 31.037 ha. Od krupne divljači, najzastupljenije vrste su: jelen, divlja svinja i srna, a od sitne divlja patka i guska, fazan i zec.